Gedichten

Een site boordevol gedichten voor verschillende gelegenheden: Gedachten-Gedichten.

Nederlands gemakkelijk?

Het meervoud van slot is sloten,
maar toch is het meervoud van pot niet poten.
Evenzo zegt men altijd: één vat en twee vaten,
maar zal men zeggen: één kat, twee katen?
Wie gisteren nog ging vliegen, zegt heden ik vloog,
dus zegt u misschien van wiegen ik woog.
Nee, pardon, want ik woog is afkomstig van wegen,
maar is voog nu een vervoeging van vegen?
Het woord zoeken vervoegt men tot zocht,
dus hoort vloeken misschien bij ik vlocht?
Alweer mis, want dit is een vervoeging van vlechten
en ik hocht is geen vervoeging van hechten.
Bij roepen hoort: ik riep, maar bij snoepen geen sniep.
Bij lopen hoort: ik liep, maar bij kopen geen kiep,
en bij slopen geen sliep.
Want dat woord is afkomstig van het schone woord slapen,
maar zeg nu niet meer: ik riep bij rapen.
Want dit komt van roepen en u ziet het terstond,
zo draaien wij vrolijk in een kringetje rond.
Van raden komt ried, maar van baden geen bied.
Dit komt weer van bieden, ik hoop dat u ´t ziet.
Daarvan komt bood, maar van wieden geen wood.
U ziet, de verwarring is akelig groot.
Nog talloos veel voorbeelden kan ik u geven,
want gaaf hoort bij geven, maar laf niet bij leven.
Men spreekt van: wij drinken, wij hebben gedronken,
maar niet van hinken, wij hebben gehonken.
´t Is: ik weet en ik wist,
maar schrijft u niet bij vergeten, vergist.
Het volgend geval is bijna te bont,
want bij slaan hoor ik sloeg,
niet ik sling of ik slond.
Bij gaan hoor ik ging, niet ik gong of ik gond.
En noemt men een mannetjes-rat soms een rater?
Nee, dat gaat alleen bij een kat en een kater.

Charivarius
[Utrecht/NL 1870-1946. Pseudoniem van Gerald Nolst Trenité, Nederlands letterkundige en taalcriticus. Hij verwierf zijn grootste bekendheid onder de naam ´Charivarius´ (kabaal) als columnist van de Groene Amsterdammer. In deze krant had hij een taalrubriek, waarin hij allerlei misstanden en eigenaardigheden in en van de taal besprak. Een deel van zijn columns is gebundeld in het werk ´Charivaria´ (1913-1916)].

Jargonmixer voor managers

Nogal wat mensen kunnen niet overweg met woorden die meer dan twee lettergrepen bevatten. Om hen bij te staan bij het voeren van een intelligente discussie zag ´De Kretologiemixer´ het levenslicht. Dit nuttige instrument verschaft de gebruiker intelligente termen waarmee hij zich in de conversatie kan profileren als een autoriteit, als bezitter van kennis en diep inzicht...

Kolom 1
1. geïntegreerde
2. systematische
3. functionele
4. multidisciplinaire
5. normatieve
6. sociaal-psychologische
7. dynamische
8. geobjectiveerde
9. structurele

Kolom 2
1. organisatorische
2. ontwikkeling van
3. benadering van
4. technologische
5. relationele
6. coördinatie van
7. bureaucratische
8. prognose van
9. conservatieve
0. begeleiding van

Kolom 3
1. modelontwikkeling
2. gedragsalternatieven
3. managementtechnieken
4. organisatievorm
5. spanningsvelden
6. machtsaspecten
7. informatiesystemen
8. communicatiemethoden
9. strategiebepaling
0. veranderingsprocessen

Het gebruik is heel eenvoudig:

• Kies een willekeurig getal van drie cijfers; elk van deze cijfers correspondeert met een kolom.
• Kies als voorbeeld het getal 430.
• Neem woord 4 uit kolom 1.
• Neem woord 3 uit kolom 2.
• Neem woord 0 uit kolom 3.

Het resultaat is ´multidisciplinaire benadering van veranderingsprocessen´. Een uitdrukking die iedereen zal bevredigen. Het doet er niet toe dat je niet weet wat het betekent, dat weet je gesprekspartner ook niet. Misschien geef je de voorkeur aan ´normatieve begeleiding van managementtechnieken´ (503) of ´geïntegreerde technologische machtsaspecten´ (146). Zeer duidelijk is ook ´geobjectiveerde relationele gedragsalternatieven´ (852). Op deze manier ontstaan waardevolle bijdragen voor een zinvolle discussie.

Uit: Jan Flamend/Bart Ramakers, Weg van Woorden, 2009 De Cavalerie; Uitg. Van Halewijck. ISBN 978-90-5617-912-0.

Moedertaal

Misschien slaapt er nog iets diep in je hoofd
iets van de taal van je moeder

want taal kan slapen - je probeert te bedenken
wat je droomde terwijl de droom alweer verdwijnt
in een steeds donkerder wordende schemer nog
voor je de woorden ervoor terugvindt
bij het woord moedertaal zie ik een oude foto
een schemerdonkere slaapkamer en in het bed
een jonge vrouw met in haar schoot
een pasgeboren kind - mijn moeder en ik

ze buigt zich over mij en haar gezicht is
nadenkend alsof ze zich afvraagt wie ik ben
mij zoekt en zoekt naar woorden voor mij

ik herinner mij niets meer van wat ze zei maar
dat is misschien de taal van je moeder
slapende geluiden in je hoofd

uit: Rutger Kopland, Het verlangen naar een sigaret, 2001.

[Rutger Kopland, alias R.P. Hendrik van den Hoofdakker, geboren 1934 in Goor/NL. Beroep: psychiater, maar beter bekend als dichter. Hij debuteerde in 1966 met de dichtbundel ´Onder het vee´.]